Σύνοδος G-20: Πολυκεντρισμός χωρίς αντίκρισμα;

 

Ο χρόνος θα δείξει αν η ευρεία υποστήριξη που εξέφρασαν οι ηγέτες της Ομάδας G-20, στην Σύνοδο Κορυφής στη Ρώμη, για την θέσπιση ελάχιστου παγκόσμιου εταιρικού φόρου 15% αλλά και η δέσμευση τους να εντείνουν τις προσπάθειες τους ώστε να περιορισθεί η αύξηση της θερμοκρασίας στον ενάμιση βαθμό, θα είναι δεσμεύσεις προς άμεση εφαρμογή ή ένα ακόμη συνηθισμένο ευχολόγιο που επιβάλλεται ούτως η άλλως μετά τις Συνόδους Κορυφής.

Προς το παρόν, το μιντιακό ενδιαφέρον στράφηκε περισσότερο στις διμερείς και πολυμερείς συναντήσεις που έγιναν στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής.

Από το τετ α τετ Μπάιντεν – Μακρόν, στη συνάντηση του Προέδρου των ΗΠΑ με τους ηγέτες Γαλλίας, Βρετανίας και Γερμανίας για την επιστροφή του Ιράν στις συνομιλίες της Βιέννης για τον διεθνή έλεγχο του πυρηνικού του προγράμματος, μέχρι και την συνάντηση του ένοικου του Λευκού Οίκου με τον Ερντογάν που πραγματοποιήθηκε χθες Κυριακή.

Στην εναρκτήρια ομιλία του ο Πρωθυπουργός της Ιταλίας και οικοδεσπότης της Συνάντησης Κορυφής Ντράγκι αναφέρθηκε στην πολυκεντρική παγκόσμια πραγματικότητα που υπαγορεύει πολυμερή διαχείριση.

Το 1975 ο τότε Πρόεδρος της Γαλλίας Ζισκάρ Ντ΄ Εστέν συγκάλεσε την πρώτη Σύνοδο Κορυφής της Ομάδας των G-7 στο Ραμπουγιέ σε μια προσπάθεια συντονισμού της Δυτικής Ευρώπης, της Βόρειας Αμερικής και της Ιαπωνίας.

Η Ομάδα διευρύνθηκε το 1990 με την συμμετοχή του ηγέτη της καταρρέουσας ΕΣΣΔ Μιχαήλ Γκορμπατσόφ, για να επιστρέψει στην αρχική της σύνθεση την Άνοιξη του 2014, όταν η Ρωσία αποβλήθηκε μετά την προσάρτηση της Κριμαίας.

Η Σύνοδος των G-20 που ξεκίνησε το 1999 σε επίπεδο υπουργών Οικονομικών για να αναβαθμισθεί στην συνέχεια σε Σύνοδο Κορυφής απέβλεπε προφανώς σε ένα Φόρουμ όπου θα μετέχουν όλα τα κέντρα ισχύος του πλανήτη παλαιά και αναδυόμενα.

Με άλλα λόγια, η δημιουργία της Ομάδας των G-20 προϋπέθετε την παραδοχή από τις ΗΠΑ ότι η περίοδος παντοδυναμίας τους μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου το 1989-91 πλησιάζει προς το τέλος.
Έτσι με την Pax Americana να καταγράφεται ως χαμένο στοίχημα για τους «Πλανητάρχες» που κυβέρνησαν την «Μόνη Υπερδύναμη» όλα έδειχναν στο γύρισμα του αιώνα να βαδίζουν σε μια κατάσταση πραγμάτων που την συνόψισε λίγα χρόνια αργότερα με τον τίτλο του βιβλίου του «Ο Μετααμερικανικός Κόσμος» ο αναλυτής Φαρίντ Ζακαρία.

Όμως ταυτόχρονα με την τουλάχιστον επικοινωνιακή αναβάθμιση της Ομάδας των G-20 οι HΠΑ εξακολούθησαν να έχουν ως σημείο αναφοράς τον μονομερή ηγεμονικό παρεμβατισμό σε διαφορετική ένταση και ρητορική επί Κλίντον, Μπους υιού και Ομπάμα, μέχρι που η είσοδος Τραμπ στον Λευκό Οίκο οδήγησε σε έναν επιθετικό νεοαπομονωτισμό που δεν κρατούσε ούτε τα προσχήματα.

Σήμερα ο Μπάιντεν έχει υιοθετήσει μια αντιφατική εκ πρώτης όψεως στρατηγική:

- Διαμηνύει ότι προκλήσεις όπως η Πανδημία , όχι μόνον η σημερινή αλλά και οι επερχόμενες, αλλά και η Κλιματική Αλλαγή, απαιτούν οικουμενική συνεργασία ή ακόμη και βήματα προς την παγκόσμια διακυβέρνηση.

- Την ίδια στιγμή προωθεί μια ψυχροπολεμική πολιτική απέναντι στην Κίνα, που αν σταθεροποιηθεί εκ των πραγμάτων θα βραχυκυκλώσει την δυναμική της παγκόσμιας διακυβέρνησης.

Ο Μπάιντεν, ως άλλος Ιανός έχει δύο όψεις: η μία είναι η ρεαλιστική προσαρμογή στον μετααμερικανικό κόσμο και η άλλη, το Πρώτα η Αμερική, διατυπωμένη με λεξιλόγιο πολιτικής ορθότητας.