ΑΡΧΗΣΑΝ ΟΙ ΠΙΕΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΔΗΜΑΡΧΟ ΓΙΑ ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΟΥ ΣΜΥΡΙΔΙΚΟΥ

Η επιστολή που εστάλη προς το Δήμαρχο Νάξου και Μικρών Κυκλάδων

 Κύριε Δήμαρχε,

 Όπως είναι γνωστό, το δημοτικό συμβούλιο, ύστερα από εισήγησή σας, αποφάσισε  στις 23 Απριλίου 2013 να συγκροτήσει Επιτροπή που θα ασχολείται συστηματικά με το σμυριδικό πρόβλημα. Το θετικό αυτό γεγονός επιβεβαιώνει κατ’ αρχήν ότι όλοι οι συμμετέχοντες έχουν συνειδητοποήσει ότι το πρόβλημα είναι από τα βασικότερα της Νάξου και επομένως πρέπει να το αντιμετωπίσουμε πολύπλευρα στο πλαίσιο αυτής της διαρκούς Επιτροπής.

Έχουν προηγηθεί δυο ομόφωνα ψηφίσματα του δημοτικού συμβουλίου που στήριξαν τα αιτήματα των σμυριδεργατών και ανάδειξαν το σμυριδικό σε πρόβλημα πανναξιακής εμβέλειας και ενδιαφέροντος. Η συμμετοχή όλων των δημοτικών παρατάξεων στην Επιτροπή, μαζί με τους άμεσα ενδιαφερόμενους (κύριες σμυριδούχες κοινότητες και σωματεία των εργαζομένων), αποτελεί ένα πρώτο δείγμα σοβαρής και μεθοδικής αντιμετώπισης των προβλημάτων που παρουσιάζονται αλλά και προγραμματισμού των ενεργειών μας για αξιοποίηση του ορυκτού σε μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη βάση.

Στο πλαίσιο αυτό, υποβάλλουμε τις εξής σκέψεις και προτάσεις, προκειμένου να αρχίσει άμεσα να ενεργοποιείται και να δρα η Επιτροπή: 

  1.  ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ

Οι συνεδριάσεις της Επιτροπής να γίνονται σε τακτά χρονικά διαστήματα π.χ. μια φορά το δίμηνο και εκτάκτως, όταν το ζητήσουν οι ενδιαφερόμενοι ή ο Δήμαρχος.

Στην πρώτη συνεδρίαση πρέπει να γίνει ένας προγραμματισμός δράσης, με βάση τα τρέχοντα θέματα (ποσό φετινής εξόρυξης και παραλαβής, νομοσχέδιο που θα κατατεθεί σύντομα στη Βουλή και θα αφορά την ενέργεια κλπ), αλλά και μεσοπρόθεσμα θέματα, που αφορούν την εξέλιξη της παραγωγικής αξιοποίησης του ορυκτού.

Επίσης, πρέπει να λυθούν πρακτικά θέματα λειτουργίας της Επιτροπής.

 

2. ΣΚΟΠΟΙ

 

2.1    Σκοπός της Επιτροπής πρέπει να είναι η διαρκής συμβολή της, ώστε να μελετηθεί πολύπλευρα το ζήτημα σε μια κατεύθυνση μόνιμης λύσης σε όφελος των εργαζομένων, της τοπικής και συνολικής οικονομίας. Και αυτό μπορεί να γίνει με την ορθολογική αξιοποίηση του προϊόντος, με δημιουργία μονάδας εμπλουτισμού και κατασκευής παράγωγων προϊόντων. Πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι μόνο με την καθετοποίηση της παραγωγής θα δημιουργηθεί προστιθέμενη αξία και νέες θέσεις εργασίας.

2. 2    Η Επιτροπή, όμως, πρέπει να ασχοληθεί και να στηρίξει τα σωματεία των σμυριδεργατών και στα τρέχοντα προβλήματα. Το πόσο σημαντικό και επείγον είναι να υπάρχει άμεση παρέμβαση  επιβεβαιώνεται από το γεγονός, ότι για το τρέχον έτος υπάρχει αβεβαιότητα χρηματοδότησης, πολύ περισσότερο επαρκούς χρηματοδότησης. Το 2009 απορροφήθηκαν 8.100 τόνοι σμύριδας και το 2012 μόλις 4.250 τόνοι. Μέσα σε τρία χρόνια υπάρχει μείωση γύρω στα 45%. Αν συνεχιστεί αυτή η μείωση, θα οδηγηθούμε στην πράξη σε κλείσιμο των ορυχείων, κάτι που επιδίωξαν, πριν από μήνες, με ένα άρθρο νόμου. Και αυτά συμβαίνουν την εποχή που  υπάρχει έντονο αγοραστικό ενδιαφέρον ιδιωτών, ενώ το κράτος πουλά το σμυρίγλι έναντι πινακίου φακής και απέχει από κάθε οργανωμένη προσπάθεια για έρευνα αγορών, διακρατικές συμφωνίες, κοινοτικά προγράμματα κλπ.

Η παρέμβαση της Επιτροπής για αυτά τα ζητήματα πρέπει να είναι άμεση και αποφαστική.

 

 

3. ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΔΡΟΜΟΛΟΓΗΣΕΙ Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ 

 

• Η έρευνα αγοράς πιστεύουμε ότι πρέπει να είναι η αφετηρία για τις παραπέρα ενέργειες.
• Οι νέες χρήσεις της σμύριδας είναι ζήτημα άμεσης διερεύνησης. Είναι ενθαρρυντικό ότι υπάρχει αγορά. Το υπέρμετρο όμως αγοραστικό ενδιαφέρον ακόμα και από την Τουρκία, που είναι ο βασικός ανταγωνιστής στην παγκόσμια αγορά, πρέπει να μας απασχολήσει.
• Ταυτόχρονα με την έρευνα για την παγκόσμια διακίνηση του προϊόντος, πρέπει να διερευνήσουμε τις νέες χρήσεις. Εδώ γίνεται φανερό ότι είναι απαραίτητη η συνεργασία με τα ελληνικά τεχνολογικά ιδρύματα και ειδικά με το ΕΜΠ, αξιοποιώντας και τους Νάξιους επιστήμονες.
• Η ορθολογική εκμετάλλευση του προϊόντος  μπορεί να επιτευχθεί, όπως είπαμε, με εμπλουτισμό και καθετοποίηση της παραγωγής. Αυτό προϋποθέτει μεγάλη ποσότητα ενέργειας. Η Αμόμαξη, το βουνό που κυρίως παράγει το σμυρίγλι, παράγει και ενέργεια. Η εταιρεία που έχει ενοικιάσει 600 στέμματα από το Δήμο και έχει εγκαταστήσει Αιολικό Πάρκο, έπρεπε με βάση τη συμφωνία ενοικίασης να έχει υλοποιήσει τις συμβατικές της υποχρεώσεις από το 2003, αλλά δεν το έχει πράξει. Η τοπική κοινότητα Κορώνου έχει θέσει το ζήτημα στο Δήμο, προκειμένου να καλέσει την εταιρεία σε διαπραγμάτευση από μηδενική βάση, δεδομένου οτι έχει αθετήσει πολλές από τις συμβατικές της υποχρεώσεις και η ίδια η σύμβαση παρέχει το δικαίωμα στο Δήμο να κηρύξει την εταιρεία έκπτωτη.

Μεταξύ των αιτημάτων που πρέπει να υποβάλει ο Δήμος προς την εταιρεία κατά τη διαπραγμάτευση πρέπει να είναι και ειδικό τιμολόγιο παροχής ενέργειας, σε συνεννόηση με τη ΔΕΗ, για τη λειτουργία μονάδας αξιοποίησης της σμύριδας, εφόσον αυτή η μονάδα θα είναι συνεταιριστική-δημοτική. Ταυτόχρονα, οι τέσσερις από τους πέντε ανεμόμυλους, που έχει συμβατική υποχρέωση η εταιρεία να κατασκευάσει, μπορεί να παράγουν ενέργεια. Μια τέτοια συμφωνία θα λειτουργήσει προωθητικά  για την παραγωγική αξιοποίηση της σμύριδας.

• Έργο υποδομής που είναι απαραίτητο για όλο το νησί αλλά ιδιαίτερα για την εξαγωγή της σμύριδας είναι π.χ. εμπορικό λιμάνι.
• Ταυτόχρονα όμως πρέπει να εκπονηθεί και ειδικό αναπτυξιακό πρόγραμμα για την Ορεινή Νάξο, ώστε να μπορούν να εργάζονται και να ζούν από τη γεωργία, την κτηνοτροφία και την αλιεία οι κάτοικοι από τα σμυριδοχώρια που δεν θα απορροφηθούν από την επιχείριση αξιοποίησης της σμύριδας.
• Η τουριστική αξιοποίηση πρέπει παράλληλα να προωθηθεί, με την επισκευή και επαναλειτουργία του εναέριου, την ολοκλήρωση του βιομηχανικού πάρκου στη Στραβολαγκάδα, την αποκατάσταση όλων των σταθμών φόρτωσης της σμύριδας, την επιλογή και οργάνωση κάποιων ορυχείων για να γίνουν προσβάσιμα στους επισκέπτες.

Η διατήρηση της παραγωγικής λειτουργίας των ορυχείων και η παραγωγική, τουριστική και πολιτιστική αξιοποίηση της σμύριδας είναι οι βασικές προϋποθέσεις για να παραμείνουν οι κάτοικοι στα σμυριδοχώρια. Βέβαια, το πρόβλημα δεν είναι σημερινό και απαιτεί ενότητα, μεθοδικότητα, προγραμματισμό, υπομονή, επιμονή, διαρκή και συνεπή αγώνα γαι την αναζήτηση των λύσεων. Το σμυριδικό είναι πολύπλευρο και δύσκολο θέμα και δε θα αντιμετωπιστεί με αποφάσεις μόνο τοπικού χαρακτήρα. Η κοινή, όμως, δράση σε όλα τα επίπεδα και η αποφασιστικότητά μας θα φέρουν θετικά αποτελέσματα.

 

Νάξος, 14/5/2013

 

Οι πρόεδροι των κοινοτήτων

 

Απεράθου

 

Κορώνου

 

Οι πρόεδροι των σμυριδεργατών

 

Απεράθου

 

Κορώνου

 

Δ. Μανδηλαράς, εκπρόσωπος σωμ.σμυριδεργατών

 

Κοινοποίηση:

 

Δημοτικοί σύμβουλοι-μέλη επιτροπής

 

Νίκος Μαράκης

Θέκλα Κίζη

Ευδοκία Ψαρρά