Βουλή: «Κουρελόχαρτο» ο Κανονισμός από τη ΝΔ – «Βαθύ σκοτάδι» στη διαλεύκανση του σκανδάλου των υποκλοπών

 

Η προκλητική, απροκάλυπτη διαχείριση του πολύκροτου σκανδάλου των υποκλοπών και της σκοτεινής δράσης του παράνομου λογισμικού Predator από την κυβερνητική πλειοψηφία στη Βουλή αποτελεί, αναμφίβολα, μία από τις πιο μελανές σελίδες της σύγχρονης κοινοβουλευτικής ιστορίας του τόπου.

Η κυβερνητική πλειοψηφία κατηγορείται για συγκάλυψη καθώς απέρριψε την κλήση κομβικών μαρτύρων, όπως ο Γρηγόρης Δημητριάδης και ο Ταλ Ντίλιαν επικαλούμενη ότι οι μάρτυρες είναι πλέον ιδιώτες και δεν έχουν θεσμική ιδιότητα

Η επεισοδιακή συνεδρίαση της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής δεν άφησε κανένα απολύτως περιθώριο για παρερμηνείες ή αυταπάτες: η Νέα Δημοκρατία επέλεξε μια πλήρη, οχυρωματική θεσμική αναδίπλωση, μετατρέποντας με πρωτοφανή κυνισμό τον Κανονισμό της Βουλής σε ένα «κουρελόχαρτο», προκειμένου να υψώσει ένα απροσπέλαστο τείχος προστασίας.

Με μια απόφαση που χαρακτηρίστηκε από την αντιπολίτευση ως «κοινοβουλευτικό πραξικόπημα», η κυβερνητική παράταξη προτίμησε να ρίξει «πυκνό σκοτάδι» και όχι «άπλετο φως» στην αγωνιώδη προσπάθεια διαλεύκανσης του σκανδάλου που πλήττει βάναυσα τον πυρήνα του κράτους δικαίου αλλά και την ίδια τη λειτουργία της δημοκρατίας.

Το «μπλόκο» στις κλητεύσεις

Η κατηγορηματική και απόλυτη άρνηση της κυβερνητικής πλειοψηφίας να κάνει δεκτά τα αιτήματα των κομμάτων της αντιπολίτευσης για την κλήση και εξέταση κομβικών μαρτύρων ξεχείλισε το ποτήρι της οργής.

Πρόκειται για πρόσωπα των οποίων η κατάθεση κρίνεται απολύτως αναγκαία για τη σύνδεση των κομματιών του παζλ: ο Γρηγόρης Δημητριάδης, ανιψιός και πρώην ισχυρός γενικός γραμματέας του πρωθυπουργού και ο Ταλ Ντίλιαν, ιδρυτής της εταιρείας Intellexa, δεν θα κληθούν να καταθέσουν.

Η αντιπολίτευση, έχοντας εξασφαλίσει την απαραίτητη πλειοψηφία των 2/5 της Επιτροπής -όπως ρητά και απαρέγκλιτα προβλέπει ο Κανονισμός της Βουλής για την υποχρεωτική κλήση μαρτύρων- προσήλθε στη συνεδρίαση με σκοπό να εκκινήσει μια ουσιαστική και διαφανή διαδικασία ελέγχου. Αντί αυτού, βρέθηκε αντιμέτωπη με μια πρωτοφανή άρνηση.

Η Νέα Δημοκρατία, διά του εισηγητή της Μάκη Βορίδη, επιστράτευσε ένα έωλο επιχείρημα: ισχυρίστηκε ότι οι Δημητριάδης και Ντίλιαν, ως ιδιώτες πλέον και μη κατέχοντες δημόσια αξιώματα τη δεδομένη στιγμή, δεν εμπίπτουν στις διατάξεις του Κανονισμού που επιτρέπουν την υποχρεωτική κλήτευση.

Η ερμηνεία αμφισβητείται κάθε νομικής και λογικής βάσης. Η Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας έχει ως κύριο σκοπό τον έλεγχο υποθέσεων που άπτονται του δημοσίου συμφέροντος. Το να υποστηρίζει κανείς ότι ένα πρόσωπο που βρισκόταν στο επίκεντρο των αποφάσεων κατά την επίμαχη περίοδο των παρακολουθήσεων, ή ο επιχειρηματίας που παρείχε το επίμαχο λογισμικό, δεν μπορούν να ελεγχθούν επειδή παραιτήθηκαν ή επειδή είναι ιδιώτες, αποτελεί μια επικίνδυνη, σαθρή θεωρία ασυλίας. Αν γινόταν δεκτή αυτή η λογική, κάθε κρατικός λειτουργός θα μπορούσε να αποφύγει τον κοινοβουλευτικό έλεγχο απλώς και μόνο υποβάλλοντας την παραίτησή του.

Δύο μέτρα και δύο σταθμά

Η αγωνιώδης προσπάθεια της κυβέρνησης να ενδύσει την πολιτική της άρνηση με τον μανδύα της νομιμότητας κατέρρευσε με εκκωφαντικό πάταγο κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης. Ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Παναγιώτης Δουδωνής, προχώρησε σε μια αποκαλυπτική κίνηση που εξέθεσε ανεπανόρθωτα την κυβερνητική παράταξη. Παρουσίασε ένα επίσημο, αδιαμφισβήτητο έγγραφο από το 2022, το οποίο έφερε φαρδιά-πλατιά την υπογραφή του ίδιου του προέδρου της Επιτροπής Θεσμών, Θανάση Μπούρα.

Στο έγγραφο εκείνο, ο κ. Μπούρας ζητούσε επισήμως την κλήση και εξέταση του Ταλ Ντίλιαν, κάνοντας χρήση ακριβώς του ίδιου άρθρου του Κανονισμού που σήμερα η Νέα Δημοκρατία χαρακτηρίζει ως μη εφαρμόσιμο. Η αποκάλυψη αυτή γκρέμισε κάθε νομικό ισχυρισμό της πλειοψηφίας, αποδεικνύοντας ότι η στάση της δεν υπαγορεύεται από κάποιον σεβασμό στους θεσμούς, αλλά από μια τυχοδιωκτική λογική «δύο μέτρων και δύο σταθμών».

Το 2022, υπό την αφόρητη πίεση της κοινής γνώμης, η κυβέρνηση προσποιούνταν ότι επιθυμεί την έρευνα· σήμερα, που τα στοιχεία σφίγγουν τον κλοιό, η ίδια κλήση θεωρείται… παράνομη. Η μεταβολή αυτή δεν είναι τίποτα λιγότερο από μια έμμεση ομολογία ενοχής και μια απέλπιδα προσπάθεια προστασίας των εμπλεκόμενων προσώπων.

Τα στοιχεία που «καίνε» και η προθυμία του Ντίλιαν

Το πολιτικό οξύμωρο —και ταυτόχρονα το πιο εξοργιστικό στοιχείο της υπόθεσης— είναι ότι ο ίδιος ο Ταλ Ντίλιαν, σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες, δεν είχε αρνηθεί να προσέλθει. Αντίθετα, εμφανιζόταν πρόθυμος να καταθέσει, έχοντας μάλιστα στην κατοχή του κρίσιμα έγγραφα, συμβάσεις και ηλεκτρονική αλληλογραφία (emails) που, κατά τις ίδιες πηγές, αποδεικνύουν τη στενή συνεργασία της εταιρείας του με την Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών (ΕΥΠ) για τη λειτουργία του Predator.

Ο φόβος των αποκαλύψεων είναι που οδήγησε τη Νέα Δημοκρατία στο να επιβάλει το κοινοβουλευτικό «μπλόκο». Η προοπτική ενδεχομένως να βρεθούν ενώπιον της Επιτροπής αμείλικτα στοιχεία που θα επιβεβαίωναν το κοινό κέντρο παρακολουθήσεων μεταξύ ΕΥΠ και Predator —κάτι που η κυβέρνηση αρνείται πεισματικά από την πρώτη ημέρα— τρομοκράτησε το κυβερνητικό επιτελείο. Η επιλογή της συγκάλυψης, επομένως, δεν ήταν μια αυθόρμητη αντίδραση, αλλά ένα οργανωμένο, ψυχρό σχέδιο άμυνας απέναντι στην αλήθεια.

Η αντίδραση της αντιπολίτευσης και η αποχώρηση ως πράξη ευθύνης

Η πρωτοφανής μεθόδευση της πλειοψηφίας προκάλεσε την άμεση και οργισμένη αντίδραση των κομμάτων της αντιπολίτευσης. Το ΠΑΣΟΚ, διαπιστώνοντας ότι η διαδικασία είχε μετατραπεί σε μια κακόγουστη παρωδία χωρίς ίχνος θεσμικής σοβαρότητας, αποφάσισε να αποχωρήσει από τη συνεδρίαση, αρνούμενο να νομιμοποιήσει με την παρουσία του τον ευτελισμό των κοινοβουλευτικών διαδικασιών. Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκαν ΣΥΡΙΖΑ και ΚΚΕ καταγγέλλοντας μια συντονισμένη προσπάθεια φίμωσης της Βουλής.

Οι εκπρόσωποι των κομμάτων έκαναν λόγο για «βαθύ σκοτάδι» και για μια κυβέρνηση που συμπεριφέρεται όχι ως εγγυητής του Συντάγματος, αλλά ως στυγνός συνήγορος υπεράσπιστης των υπαιτίων του σκανδάλου. Η αποκαρδιωτική εικόνα μιας άδειας αίθουσας, όπου η κυβερνητική πλειοψηφία συνεδρίαζε μόνη της, αποτελεί το πιο ισχυρό σύμβολο της πολιτικής απομόνωσης της Νέας Δημοκρατίας και της ολοκληρωτικής απώλειας κάθε ηθικού πλεονεκτήματος στη διαχείριση της υπόθεσης.

Η ΕΛΑΣ, σχολιάζοντας το «μπλόκο» από την κυβερνητική πλειοψηφία στην εξέταση των Ντίλιαν – Δημητριάδη για τις υποκλοπές, αποδομεί το «γελοίο και ανυπόστατο» επιχείρημα ότι δεν είναι δημόσια πρόσωπα και διαβεβαιώνει τον Κ. Μητσοτάκη πως ο λαός θα θέσει γρήγορα τέρμα σ’ αυτό τον ξεπεσμό.

Βαθιά ανησυχία

Η υπόθεση των υποκλοπών δεν είναι μια απλή, τετριμμένη κομματική αντιπαράθεση· είναι μια οριακή δοκιμασία για τις αντοχές των δημοκρατικών θεσμών στην Ελλάδα. Όταν η εκάστοτε πλειοψηφία χρησιμοποιεί την αριθμητική της υπεροχή όχι για να λάμψει η αλήθεια, αλλά για να ακρωτηριάσει τους ελεγκτικούς μηχανισμούς της Βουλής, τότε το πολίτευμα διολισθαίνει επικίνδυνα προς έναν ιδιότυπο κοινοβουλευτικό αυταρχισμό.

Η αλήθεια, ωστόσο, όσο κι αν καταπιέζεται από κοινοβουλευτικά τεχνάσματα, έχει την τάση να βγαίνει στο φως, και οι ευθύνες —πολιτικές και ποινικές— παραμένουν ζωντανές, περιμένοντας τη δικαίωση της κοινωνίας και της δικαιοσύνης.